Rota Lojistik bir taşıma organizatörüdür. Yükünüz için gemide, tırda, uçakta ya da trende yer ayırır; belgeleri ve gümrük işlemlerini koordine eder; yük teslim edilene kadar tek dosya numarasıyla takip ederiz.
Kısaca: yükünüz kaç kez el değiştirirse değiştirsin, size tek bir muhatap ve tek bir dosya numarası kalır.
Yük fabrikanızdan ya da deponuzdan teslim alınır. Ölçü, ağırlık ve ambalaj bilgisi dosyaya işlenir; dosya numarası bu anda verilir.
Faturanız ve çeki listenizle gümrük müşaviri beyannameyi hazırlar; yük ihracat işlemlerinden geçer.
Gemide, tırda, uçakta ya da trende yer ayrılır. Taşıyıcı değişse de dosya numarası aynı kalır.
Varış ülkesindeki ithalat işlemleri alıcı ya da alıcının müşaviriyle birlikte yürütülür. Vergiyi kimin ödeyeceğini seçilen Incoterms kuralı belirler.
Yük, alıcının adresine ya da anlaşılan noktaya bırakılır. Teslim belgesi dosyaya eklenir ve dosya kapanır.
Kısaca: her dosyanın bir güzergâhı ve bir takvimi vardır; haritadaki her hareket bu takvimden hesaplanır.
Beş sevkiyat da örnektir: dosya numaraları, yükler ve süreler gösterim içindir. Kıyı çizgileri ve sınırlar Natural Earth verisidir.
Kaydırdıkça rehberli tur ilerler. Bir dosya seçtiğinizde haritayı siz yönetirsiniz.
Kısaca: hava hızlıdır ve kilosu pahalıdır; deniz yavaştır ve büyük hacimde en ekonomik yoldur; kara kapıdan kapıya esnektir; demiryolu ikisinin arasında durur.
Araçların geçiş sırası hız sıralamasını gösterir; ölçekli değildir.
| Ölçüt | Hava | Kara | Demiryolu | Deniz |
|---|---|---|---|---|
| Hız | En hızlı | Mesafeye göre orta | Orta | En yavaş |
| Kilogram başına maliyet | En yüksek | Orta | Orta | Büyük hacimde en düşük |
| Bir seferdeki kapasite | Sınırlı | Bir dorse | Bir tren, onlarca konteyner | En yüksek |
| Kapıdan kapıya | Ön ve son taşıma karayoluyla | Doğrudan | Ön ve son taşıma karayoluyla | Ön ve son taşıma karayoluyla |
| Ton-km başına karbon salımı | En yüksek | Yüksek | Düşük | Düşük |
Kısaca: yük Türkiye'den bir limandan, bir kara sınır kapısından, bir havalimanından ya da bir demiryolu sınırından çıkar. Haritada büyük ve bilinen örnekler var; liste tam değildir.
Haritada ya da listede bir kapı seçin.
Konumlar yaklaşıktır (Natural Earth, OpenStreetMap). Liste tam değildir; kapıların çalışma durumu ve saatleri değişebilir.
Kısaca: 20 feet konteynere yaklaşık 33 m³, 40 feet konteynere 67 m³, 40 feet yüksek konteynere 76 m³ yük girer; tır dorsesi 13,6 metredir.
Üstten görünüş, aynı ölçek. Palet sayıları, yalnızca taban ölçüsünden hesaplanan tek katlı yerleşimdir.
Dış 6,058 × 2,438 × 2,591 m
İç, yaklaşık 5,90 × 2,35 × 2,39 m · 33 m³
Ağır ve yoğun yükler için: makine, taş, metal ürün.
Dış 12,192 × 2,438 × 2,591 m
İç, yaklaşık 12,03 × 2,35 × 2,39 m · 67 m³
Hacimli yükler için: mobilya, tekstil, ambalajlı tüketim ürünleri.
Dış 12,192 × 2,438 × 2,896 m
İç, yaklaşık 12,03 × 2,35 × 2,69 m · 76 m³
Aynı taban, 30 cm daha fazla yükseklik.
İç, yaklaşık 13,6 × 2,45 × 2,7 m
Yandan ve üstten yüklenebilir. Mega dorselerde iç yükseklik 3 metreye çıkar.
Kendi soğutma ünitesi olan konteyner ve dorse; gıda, çiçek ve ilaç gibi sıcaklığa duyarlı yük için. Sıcaklık yol boyunca kaydedilir.
Kapıdan sığmayan ya da vinçle yüklenmesi gereken yük için: makine, çelik konstrüksiyon, iş makinesi.
İç ölçüler üreticiye göre birkaç santim değişir. Palet ölçüleri: Euro palet 1200 × 800 mm, endüstriyel palet 1200 × 1000 mm.
Kısaca: taşıyıcı, gerçek ağırlık ile hacimden hesaplanan ağırlıktan büyük olanı ücretlendirir. Hangisinin büyük olduğu taşıma yoluna göre değişir.
—
—
—
Formüller: hava için hacim ağırlığı = boy × en × yükseklik (cm) ÷ 6000; deniz parsiyelde 1 m³ = 1 ton kabul edilir ve büyük olan ücretlendirilir; karada yükleme metresi = boy × en (m) ÷ 2,4. Plan tek katlıdır; istif, ağırlık dağılımı ve sabitleme dikkate alınmamıştır.
Kısaca: Incoterms kuralı, satıcının görevinin nerede bittiğini söyler. Navlunu, sigortayı ve gümrüğü kimin üstleneceği ve riskin nerede el değiştirdiği buna göre belirlenir.
FOB
Genel bir özettir. Sözleşmeniz için Uluslararası Ticaret Odası'nın (ICC) Incoterms® 2020 metnine bakın. Yıldızlı adımlar: taşıma sözleşmesinde satıcıya aitse satıcı öder. Incoterms®, ICC'nin tescilli markasıdır.
Kısaca: beyannameyi gümrük müşaviri elektronik olarak verir, sistem risk analizine göre bir hat belirler, gerekirse belge ya da fiziki kontrol yapılır, vergiler ödenir ve yük çekilir.
Fatura, çeki listesi ve taşıma belgesi her sevkiyatta gerekir.
Ticari fatura, çeki listesi ve taşıma belgesi (konşimento, CMR ya da AWB) temel üçlüdür. Eşyaya ve gideceği ülkeye göre A.TR, EUR.1 ya da menşe şahadetnamesi gibi dolaşım ve menşe belgeleri eklenir.
Eşyanın tarife kodu, vergiyi ve gereken izinleri belirler.
Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP), uluslararası Armonize Sistem'in altı hanesi üzerine kurulu, Türkiye'de 12 haneli bir koddur. Vergi oranları, ek mali yükler ve ürün güvenliği denetimleri bu koda göre belirlenir.
Gümrük müşaviri beyannameyi elektronik olarak tescil ettirir.
Beyanname, Ticaret Bakanlığı'nın BİLGE sistemi üzerinden elektronik olarak verilir. Uygulamada bu işi yetkili gümrük müşavirleri yürütür; fatura ve çeki listesindeki bilgilerin birbiriyle tutarlı olması işlemi hızlandırır.
Sistem beyannameye yeşil, sarı ya da kırmızı hat verir.
Yeşil hatta belge kontrolü ve muayene yapılmaz. Sarı hatta belgeler kontrol edilir. Kırmızı hatta belgeler kontrol edilir ve eşya fiziki olarak muayene edilir.
Kırmızı hatta eşya açılır ve beyanla karşılaştırılır.
Muayene memuru eşyanın cinsini, miktarını ve kıymetini beyanla karşılaştırır; gerektiğinde numune alınır. Muayene sırasında yükün başında bulunacak kişiyi müşavir ve taşıma organizatörü birlikte ayarlar.
İthalatta gümrük vergisi, KDV ve eşyaya göre diğer mali yükler ödenir.
İthalatta, varsa gümrük vergisi ve ilave gümrük vergisi, KDV ve eşyaya göre ÖTV gibi yükümlülükler hesaplanır ve ödenir. Bu kalemleri kimin üstlendiğini satış sözleşmesindeki Incoterms kuralı gösterir; DDP dışındaki kurallarda ithalat vergileri alıcıya aittir.
İthalatta yük serbest dolaşıma girer; ihracatta yük ülkeden çıkınca beyanname kapanır.
İşlemler tamamlanınca ithal eşya gümrük alanından çekilir ve alıcıya teslim edilir. İhracatta eşyanın çıkışı sisteme işlendiğinde beyanname kapanır; bu kayıt ihracatçının belgeleri için de önemlidir.
1 / 7
Genel bilgidir; mevzuat ve uygulamalar değişebilir. Beyanname işlemleri yetkili gümrük müşavirlerince yürütülür. Rota Lojistik'in müşavirlerle çalışma şekli: Yer tutucu.
Kısaca: taşıma yolunu, yönü ve bölgeyi seçin; size göre bir kontrol listesi çıkar.
Genel kontrol listesidir; eşyanıza, ülkeye ve anlaşmalara göre değişir. Kesin liste gümrük müşaviriyle birlikte çıkarılır.
Kısaca: tehlikeli, soğuk zincirli, gabari dışı ve değerli yük her taşıma yolunda kendi kurallarına bağlıdır.
Her taşıma yolunun kendi kuralı vardır.
Karayolunda ADR, denizde IMDG Kodu, havada IATA Tehlikeli Maddeler Yönetmeliği, demiryolunda RID uygulanır. Sınıf, UN numarası, ambalaj ve etiket bu kurallara göre belirlenir; güvenlik bilgi formu istenir.
Sıcaklık yükleme anından teslime kadar korunur ve kaydedilir.
Frigorifik dorse ya da reefer konteyner, istenen sıcaklığa önceden getirilir. Yol boyunca sıcaklık kaydı tutulur; teslimde bu kayıt da alıcıya verilir.
Ölçü sınırını aşan yük özel ekipman ve izin ister.
Üstü açık konteyner, flat rack ya da low-bed dorse kullanılır. Karayolunda gabari dışı yük için izin ve gerektiğinde eskort gerekir; güzergâh köprü ve tünel yüksekliğine göre planlanır.
Taşıyıcının sorumluluğu sınırlıdır; sigorta bu boşluğu kapatır.
Taşıyıcıların sorumluluğu uluslararası sözleşmelerle (CMR, Montreal Sözleşmesi, Lahey-Visby Kuralları) sınırlandırılmıştır. Yükün değeri bu sınırı aşıyorsa ayrı nakliyat sigortası yapılması değerlendirilir.
Bu yük türlerinin Rota Lojistik'in hizmet kapsamında olup olmadığı: Yer tutucu.
Kısaca: siz dört bilgi verirsiniz, biz seçenekleri çıkarırız, onayınızla yer ayrılır ve dosya açılır.
Taşıma yolu, çıkış, varış ve yük bilgisini formla iletirsiniz.
Ölçü, ağırlık, hazır olma tarihi ve Incoterms kuralı birlikte netleştirilir.
Her uygun taşıma yolu için süre ve fiyat seçenekleri hazırlanır. Yanıt süresi: Yer tutucu.
Onayınızla taşıyıcıda yer ayrılır, yükleme günü planlanır.
Yükleme anında dosya numarası verilir; belgeler ve olaylar bu numaraya işlenir.
Teslim belgesiyle dosya kapanır; faturalar dosya numarasıyla eşleşir.
Nakliye firması kendi aracıyla taşır. Taşıma organizatörü (forwarder) ise gemi, havayolu, demiryolu ve kara taşıyıcılarından yer ayırır, birden çok taşıyıcıyı ve gümrüğü tek dosyada birleştirir ve size tek muhatap olur.
Yük bir konteyneri ya da dorseyi doldurmuyorsa parsiyel gönderim, aracı başkalarıyla paylaştığınız için genellikle daha ekonomiktir; aktarma nedeniyle süre uzayabilir. Hacim büyüdükçe komple gönderim avantajlı hale gelir. Yukarıdaki hesaplayıcı yükünüzün ne kadar yer kapladığını gösterir.
Bu, satıcı ile alıcı arasındaki ticari bir karardır. Genel bir not: ICC, gemiye yüklenmeden önce taşıyıcıya teslim edilen konteyner yükünde FOB yerine FCA, CFR ve CIF yerine CPT ve CIP kullanılmasını önerir.
Hafif ama hacimli yük, araçta ağırlığından çok yer kaplar. Bu yüzden taşıyıcı hacmi bir katsayıyla ağırlığa çevirir ve büyük olanı ücretlendirir. Havada bu katsayı 6000 cm³ = 1 kg'dır.
Incoterms kurallarından yalnızca CIF ve CIP, satıcıya sigorta yaptırma yükümlülüğü verir. Diğer durumlarda sigorta bir tercihtir; taşıyıcının sorumluluğu uluslararası sözleşmelerle sınırlı olduğu için değerli yükte ayrıca değerlendirilir.
Türkiye'de gümrük beyannamesini yetkili gümrük müşavirleri verir. Taşıma organizatörü belgeleri toplar, müşavirle ve taşıyıcıyla zamanlamayı koordine eder. Rota Lojistik'in müşavirlik modeli: Yer tutucu.
Hayır. Takip bölümündeki süreler örnektir. Gerçek süre taşıyıcıya, hatta, sefer sıklığına, mevsime ve gümrük işlemlerine göre değişir; her teklifle birlikte ayrıca bildirilir.
Taşıma yolu (ya da sizin için önermemiz), çıkış ve varış adresi, yükün cinsi, adet, ölçü ve ağırlık, hazır olma tarihi ve biliyorsanız Incoterms kuralı. Tehlikeli madde varsa güvenlik bilgi formu da istenir.
Kısaca: üç bölümü doldurun; form hiçbir yere gönderilmez, cihazınızda kopyalayabileceğiniz bir özet hazırlar.